Knee and Shoulder Surgeon
Professor of Mashhad University of Medical Sciences
حرم مطهر امام رضا حرم مطهر امام رضا

پارگی منیسک زانو

پارگی منیسک زانو

دو نوع بافت اختصاصی به نام منیسک در مفصل زانو قرار دارند. در واقع منیسک‌ها با غضروف مفصلی که سطح مفصل را می پوشاند، متفاوت هستند. منیسک‌های زانو به دو دلیل اهمیت دارند:

  • مانند یک ضربه گیر عمل می کنند و نیروی وارده از طرف وزن بدن را در سطح بزرگ تری پخش می کنند.
  • به رباط‌های اطراف زانو کمک می کنند تا زانو را پایدار نگه دارند.

یک توپ را تصور کنید که روی یک سطح صاف قرار گرفته است. این توپ انتهای استخوان ران است و آن سطح صاف سر استخوان درشت نی. منیسک‌ها در واقع به دور انتهای گرد استخوان ران می پیچند و فضای میان آن و کف استخوان درشت نی را پُر می کنند. منیسک‌ها با این ساختار، به توزیع وزناستخوان ران روی استخوان درشت نی هم کمک می کنند این توزیع وزن به وسیله منیسک‌ها ،از وارد آمدن فشار بیش از حد بر غضروف مفصلی در انتهای استخوان‌ها جلوگیری می کند .

علت پارگی منیسک:

پارگی ناگهانی منیسک معمولا در حین ورزش ایجاد می شود. حرکاتی مانند چرخش تنه روی زانوی خم شده که موجب می شود ران روی ساق بچرخد و یا تکل خوردن در حین فوتبال می تواند موجب این پارگی شود.وقتی که فرد روی یک زانوی خم شده ایستاده و پای دیگرش بر روی زمین نیست و در همین حال کل تنه و ران خود را بر روی درشت نی به سمت داخل می چرخاند و سپس زانو را راست می کند، منیسک داخلی در حین راست شدن زانو بین سطوح مفصلی کندیل ران و پلاتوی تیبیا گیر گرده و پاره می شود. در همین فرد اگر کل تنه و ران بر روی درشت نی به سمت خارج چرخیده باشد و سپس زانو صاف مستقیم شود منیسک خارجی بین کندیل ران و تییا گیر کرده و پاره می شود. این حرکات در ورزش های فوتبال و اسکی بطور مکرر اتفاق می افتد و به همین خاطر در این دو ورزش احتمال آسیب منیسک زیاد است .شیوع پارگی در هر دو منیسک داخلی و خارجی تقریبا برابر است(با ارجحیت سمت داخلی) . در کشور ما سقوط از ارتفاع وتصادف ها نیز از علل شایع پارگی منیسک هستند .

علائم پارگی:

درد، اولین علامت پارگی منیسک است. البته درد ممکن است خفیف باشد و شخص بتواند به فعالیت‌های روزمره‌اش ادامه دهد. اما هر گاه بخشی از منیسک بین استخوان ران و و درشت نی قرار گیرد، درد شدیدی ایجاد می‌کند. منیسک دارای عروق خونی نیست و در هنگام پارگی خونریزی نمی‌کند.اما ممکن است عروق اطراف آن هم دچار پارگی شود، در این شرایط تورم به وجود می‌آید.احساس گرفتگی و قفل شدن یا صدایی مانند تق تق معمولا از نشانه‌های شایع آسیب منیسک است .

تشخیص :

پزشک بعد از صحبت کردن در مورد مشکلاتی که دارید زانوی شما را معاینه میکند. در این معاینه وی بدنبال آن است که ببیند آیا با فشار موضعی دقیقا در روی مفصل زانو درد ایجاد میشود یا خیر. معاینه دیگر به صورت خم و راست کردن و چرخاندن زانو است که با این حرکت ممکن است منیسک پاره شده حرکت کرده و احساس تقه یا کلیک در مفصل زانو ایجاد شود. تصویربرداری برای تائید تشخیص بکار میرود. گاهی علائم آسیب های دیگر زانو هم میتوانند مثل پارگی منیسک باشد و پزشک معالج برای تشخیص قطعی از روش های تصویر برداری استفاده می کند. یکی از این روش ها رادیوگرافی است. رادیوگرافی ساده معمولا برای کشف دیگر بیماری های زانو که ممکن است علائمی مثل پارگی منیسک داشته باشند و یا بیماری هایی که همراه با آسیب های منیسک هستند (مانند ساییدگی مفصل) بکار میرود. با استفاده از ام آر آی (MRI ) میتوان منیسک ها را دید و پارگی احتمالی آنها را تشخیص داد.

پارگی منیسک زانو چگونه درمان میشود :

نوع درمان پارگی منیسک بسته به نوع پارگی و اندازه آن و محل آن و مدت زمانی که از پارگی گذشته، متفاوت است. سن، بیماریهای دیگری که ممکن است داشته باشید و اینکه شما زندگی پرتحرکی دارید در تصمیم پزشک برای نتخاب نوع درمان شما موثر است. یک سوم خارجی منیسک دارای خونرسانی خوبی است و پارگی هایی که در این قسمت هستند ممکن است بطور خودبخودی یا با عمل جراحی ترمیم شوند.دو سوم داخلی منیسک خونرسانی ندارد و بنابراین پارگی در این قسمت بهبود نمیابد درمان این پارگی ها معمولا با عمل جراحی است و چون حتی با بخیه زدن پارگی در این قسمت، پارگی جوش نمیخورد درمان جراحی به این صورت است که آن قسمت از منیسک پاره شده که بصورت یک زائده در کنار بدنه اصلی منیسک قرار گرفته و موجب گرفتاری بیمار می شود از زانو خارج می شود . البته باید به خاطر داشت که خارج کردن حتی قسمتی از منیسک از زانو میتواند موجب افزایش ناپایداری و در نهایت بروز ساییدگی و استئوآرتریت زانو شود. به همین خاطر انجام منیسکتومی (خارج کردن منیسک از زانو) فقط در مواردی از پارگی منیسک انجام میشود که این پارگی برای بیمار مشکلاتی مانند قفل شدن، خالی کردن یا تورم مکرر زانو ایجاد کند .

درمان غیر جراحی:

بلافاصله بعد از آسیب باید بیمار استراحت کند تا بافت آسیب دیده فرصت بهبودی داشته باشد. ممکن است پزشک معالج به شما توصیه کند مدتی ازعصای زیر بغل استفاده کنید. چند بار در روز زانو را با یخ سرد کنید. البته یخ را مستقیما روی پوست نگذارید. یک باند کشی را روی زانو ببندید تا زانو کمپرس شود. دراز کشیده و زانویتان را بالاتر از سطح قلبتان بگیرید تا تورم زانو کم شود. استفاده از داروی مسکن جهت کاهش درد وتورم موثر است .

درمان جراحی :

امروزه درمان جراحی آسیب های منیسک توسط تکنیک ارتروسکوپی انجام می شود. در این روش پزشک از راه شکاف کوچکی که در روی پوست زانوی شما ایجاد می کند یک دوربین را وارد زانوی کرده تا بتواند داخل را مشاهده کند و سپس از راه شکاف های کوچک دیگر ابزار هایی را وارد زانوی شما می کند تا با کمک آنها قسمت پاره شده منیسک را ترمیم یا از زانوی شما خارج کند.

عواض پارگی منیسک درمان نشده :

زانویی که پاره شده، اگر درمان نشود بتدریج آرام می‌شود و التهاب آن از بین می‌رود. تا این که در مرحله دیگری ضربه‌ای مشابه به مینیسک وارد آید. پارگی قبلی اغلب بیشتر می‌شود و حمله دیگری بهزانو وارد می‌آید. به علت جمع شدن نیرو در محل منیسک پاره شده، بتدریج غضروف مفصل استخوان درشت‌نی در این محل خورده می‌شود و سطح ناصافی پیدا می‌کند و مفصل ساییدگی پیدا می‌کند (آرتروز).

  • Dr. Mohammad Hosein Ebrahimzadeh
  • Knee and Shoulder Surgeon
  • Professor of Mashhad University of Medical Sciences
  • Office Address :Floor 3, Nikan Building,
  • Koohsangi 6, Koohsangi Street, Mashhad, Iran.
  • 38541812-051
  • E-mail :
Dr. Mohammad Hosein Ebrahimzadeh انجمن جراحان ارتوپدی